سوله وکړی چې د افغانانو ژوند بدل شي

حنان حبیبزی

د سولې خبرو د افغانانو ترمنځ د جګړې د پایته رسولو لپاره نوې هیلې راټوکولي دي. په قطر کې د طالبانو او امریکا ترمنځ خبرې یو مثبت ګام دی. په همدې ډول د ولسمشر غني له خوا د سولې مشورتي جرګه هم یو مثبت ګام وو چې ترسره شو په تیره بیا د بندیانود خوشې کولو ژمنه چې ولسمشر ورکړه.

نن  یو ویشتمه پیړۍ ده ، د رسنیو، صنعت، اقتصاد، پوهې، ټیکنالوجۍ او د مالوماتو د کنټرول له لارې ولسونه او هیوادونه ساتل کیږي ، یا د فیسبوک او ټوايټر په عصر کې ویاړ، نوم او نښان یوازې په دې کې دی چې د خپلې ټولنې د پرمختیا لپاره هڅې وشي.

په نننۍ نړۍ کې هیوادونه د کلیو بڼه لري، ټیکنالوجي دا هرڅه سره نژدي کړي دي، که نن زموږ په هیواد کې دا بهرنیان  نه وي ، بیا هم موږ مجبور یو چې له هغوی سره اړیکي وساتو. زموږ اقتصاد به د ځواکمنو هیوادونو له اقتصادي حالت سره تړلی وي، زموږ په هیواد کې به بييې د نورو هیوادونو له اقتصادي څرنګوالي سره تړلې وي.

په افغانستان کې به سیاسي حالت د نورو هیوادونو له سیاسي حالت سره تړلی وي،لنډه دا چې موږ نشو کولی له نورې نړۍ څخه جلا ژوند وکړو او په څنډه کې واوسیږو.

د نړیوالتوب ټکی  چې په نړۍ کې د صنعت، رسنیزو اړیکو او ټیکنالوجۍ دتړون د څرګندولو لنډیز دی ، د بیلابیلو هیوادونو اوسیدونکي يې په یو نه یو ډول سره  نښلولي او ددوی اقتصادي او کولتوري اړیکي يې سره تړلي دي.

یوه څیړنه چې  د لویدیځ د پوهانو له خوا  په علمي ډول ترسره شوې ده، ښيي چې په روانه پیړۍ کې د مسلمانانو په ګډون ټول کولتورونه فکر کوي چې یوازې د اکاډیمیکو مفکورو له لارې د ولسونو ترمنځ د پرتو ستونزو حل شونی دی. دوی هغو علمي وړاندیزونو ته اعتبار ورکوي چې په هغو کې د بشرلپاره اسانتیاوې رامنځته کیږي.

 د بیلګې په توګه  هغه کسان چې له اوسني نړیوال پرمختګ سره اشنايي ونلري او علمي سویه ونلری د افغانستان په څیر جګړه ځپلي هیواد ته چې په وچه کې پروت دی ، یو راتلونکی نشي جوړولی.

خو ددغو پوهانو لپاره چې بیا پکار ده چې د خپل هیواد په دودونو او رواجونو سره اشنايي ولري او ځانونه د ولس په ظاهري او باطیني جامو کې واچوي او ولس ته دا سوچ ورنکړي چې ددولتي چارواکو سره کولتوري او ایدیالوژیک واټن لري.

پوهان وايي، افغانستان د بدمرغۍ خواته روان دی، حکومت کې يې فساد دی، په یو جګړه ځپلې هیواد کې چې باید خلک يې له لوږې او فقر څخه راوویستل شي، د مغزي سرطان په څير دی چې ریښې يې د ناروغ د تباهيی لامل ګرځي.

لوی خطر دا نه دی چې هلته جګړه ده ، لوی خطر دادی چې هلته په دولت کې فساد دی، په فساد ککړ چارواکي هیڅ د خپلو خلکو راتلونکي ته ارزښت نه ورکوي .