د وړ کسانو د ګومارلو په اړه په قران کې د الله تعالی فرمانونه:

لیکنه: حنان حبیبزی

یو باچا یا ټولواک ته يې یو مسلکي یا په کار پوه کس هیڅکله مخامخ نشي ویلی چې ماسره ددې ځانګړې څانګې په اړه پوهه شته، او تاسره نشته دی. که دا ورته ووايي نو یابه يې ځای زندان وي، یا به سخترینه سزا ورکوي، خو په قران کې داسې مثال شته دی، او دا ددې دلیل دی چې د اسلام سینه ډیره پراخه ده. یو لاس لاندې ژوي په ځمکه باندې د وخت ټولواک او پیغمبر سلیمان علیه السلام ته ویلي دي، الله تعالی وايي:

"نو ملاچرګک له لږ ځنډ روسته راغی او وېویل ما هغه څه پخپله پوهه کې ګیر کړي دي چې هغه تا نه دي ګیر کړي او زه تاته له سبا څخه په یقیني خبر سره راغلی یم"،( نمل، 22 ایت).

له دې ایت مالومیږي چې پیغمبرانو د غیب علم نه درلوده، دوی ته به یا وحیه راتله، یايې لکه نور انسانان یوڅه پخپلو سترګو لیدلي وای. او سلیمان علیه السلام داسې باچا وو چې ژوي او پیریان يې هم په رعیت کې راتلل، او د هغوی په ژبه پوهیده. نمل، میږي، ته وايي، یانې په دغه سورة کې د میږي هغه خبرې رازي چې خپل قوم ته يې وویل پخپلو سمڅو کې ننوځی چې د سلیمان پوځ مو ترپښو لاندې نکړي، په داسې حال کې چې دوی به نه پوهیږي، سلیمان علیه السلام دغه خبرې واوریدې او مسکی شو.

خو یو کس چې په یوه څانګه کې پوهه لري، که نن پورته شي او په افغانستان کې یو مشر ته ووايي په دغه ځانګړې څانګه کې زه پوهیږم او تاسره دغه علم نشته دی، نو ددغسې کس په وړاندې به ددې چارواکي غبرګون څه وي؟

ددې ډول ایتونو څخه موخه داده چې خلک باید خپله پوهه او مسلکي زده کړې د چارواکو په وړاندې کیږدي، او هغوی يې په ورین تندي ومني، او اړونده څانګه کې ترې ګټه واخلي.

ددې بل دلیل د یوسف په سورة کې دی، الله تعالی فرمايي:

"هغه (یوسف) وویل، ته ما ددې خاورې په خزانو باندې وګوماره، یقینا زه یو پوه ساتونکی یم"،( یوسف، 55 ایت).

دلته بیاهم قران کریم تاسو ته وايي چې په دندو باندې په کارپوهه خلک ولګوی. همدا راز الله تعالی فرمايي:

"یقینا تاسې ته د الله فرمان دادی چې امانتونه يې اهل ته وسپاری، او داچې کله تاسې د خلکو ترمنځ پریکړې کوی نو په انصاف سره پریکړې کوی، بیشکه الله تاسې ته بهترینه نصیحت کوي، یقینا الله ښه اوریدونکی او ښه لیدونکی دی"، (نساء، 58 ایت).

په دې ایت کې هم د کسانو د ګومارلو او هم د خلکو ترمنځ پرعدالت باندې حکم شوی دی. د طبري په تفسیر کې ددې ایت د لومړۍ برخې یانې اهل ته يې د امانت د سپارلو په اړه د صحابه وو او تابعینو بیلابیل روایتونه راغلي دي. زید بن اسلم رحمه الله وايي چې دا ایت د چارواکو د ګومارلو په اړه نازل شوی دی. یانې وړ او مسلکي کسان په چارو وګوماری.