Skip to main content

د سولې او یووالي جشن: د راشد خان پرتمین واده

ددې عکس ملکیت د راشد خان دی


لیکنه: حنان حبیبزی

د کابل ښار کوڅې، چې تل د ګڼې ګوڼې او شورماشور ډکې وي، نن هم په خپل ورځنیو چارو بوختې دي، خو د خلکو په څېرو یو ځانګړی روڼ والی او خوښي ځلېږي. دا خوښي د ډاډ او هیلو سره مله ده، ددې لپاره چې نن کابل د راشد خان د پرتمین واده مراسم ترسره کوي. دا واده نه یوازې یو له مشهورو پیښو څخه دي، بلکې د ټول هیواد لپاره د سولې، یووالي او هوسا ژوند سمبول دی.
د لسیزو راهیسې جګړې د کابل په آسمان تورې ورېځې خپرې کړې وې. د بمونو غږونه او د ویر ژړاګانې د خلکو ورځنی ژوند ګرځېدلی و. اوس، له دې ټولو ستونزو وروسته، سوله ییزه فضا ددې لامل وګرځیده چې د راشد خان د واده، د هغه د هیلو او خوشالۍ نوی څراغ دې په کابل کې رڼاګانې خپرې کړي. لنډه دا چې واده د افغانستان د اوسني امنیت او سولې څرګندوی دی، ځکه چې په څو لسیزو کې دا تر ټولو مشهور واده دی.
امپریال هوټل، چې د کابل په زړه کې پروت دی، د دې پرتمین واده لپاره په ځانګړي ډول سینګار شوی دی. د دې هوټل ښکلې ښکلا د افغاني او عصري هنرونو یو ښکلی ترکیب وړاندې کوي، او شاوخوا ګلابونه، ارغوان او نرګس داسې ښکاري لکه خپلو مېلمنو ته چې د سولې او امن زیری ورکوي.
په مراسمو کې د افغانستان له هر ګوټ څخه مشهور شخصیتونه او مېلمانه رابلل شوي دي. راشد خان نه یوازې یو تکړه لوبغاړی دی، بلکې د ملي ویاړ او یووالي نښه هم ده.
هغه د نړیوال کرکټ یو وتلی اتل او د ځوانانو لپاره یو الهام بخښونکی شخصیت دی. کابل خوښ دی، د راشد خان واده د هیواد په تاریخ کې د یوې تلپاتې ورځې په توګه ثبتېږي، هغه ورځ چې کلونه کلونه به پرې خبرې کېږي. خلک غواړي چې د دې مراسمو برخه وي او د هغه په خوشالۍ کې شریک شي.
دا واده یوه تلپاتې پیښه ده، چې د خلکو په زړونو کې به په مینه او ویاړ سره ژوندی پاتې شي. دا نه یوازې د ملي یووالي سمبول دی، بلکې د راشد خان مینه او وفاداري هم څرګندوي چې هغه د نړیوال نوم او نښان سره سره د ټولې نړۍ په پرتله خپل هېواد د خپل ژوند د تر ټولو مهم پړاو لپاره غوره وګاڼه، ترڅو د خپل واده خوشالي پکې ونیسي.
په دې توګه خان صاحب ته یې د واده مبارکي او دژوند په نوي پړاو کې ورته بریاوې او خوشالي غواړم.

Comments

Popular posts from this blog

انس شریف: د غزې وروستی خبر

  لیکنه: حنان حبیبزی  ۱۱ اګست ۲۰۲۵  د ماښام وروستۍ رڼا ورو ورو د غزې له کوڅو ووتله، لکه ښار چې د یوې ستړې او ژړا ډکې مور په ټکري کې پټېږي. د باروتو بوی د سوځېدلو ودانیو له لوګي سره ګډ ده، او هره ساه د ژوند او مرګ تر منځ د نرۍ کرښې په اوږدو کې اخیستل کېږي. انس شریف د یوې نیمه ورانې ودانۍ مخې ته ودرېد. د خاورو له منځه یو سپین، نازک کوچنی لاس ورو ورو راښکاره شو، له خاورو او وینو ډک دی، د ژوند وروستۍ هڅې په کې ښکاري. د مایک له لارې یې غږ خپور شو: "دلته، د ودانۍ لاندې، یوه کورنۍ له منځه تللې ده… خو ددې تنکي ماشوم لاسونه ښورېږي، زه یې وینم، لا ژوندی دی." د کمرې له شا یې په شونډو کې هغه نرمه خو زړوره مسکا وځلېده – ددې لپاره نه چې زړه یې خوشاله دی، بلکې  ددې لپاره چې پوهېده، هره زړورتیا او هره مهرباني باید ددې جګړې د تیارو په وړاندې ودرېږي. د هغه ملګرو ورته ویل: – انسه، ته خو په دې لمبو کې هم خندا کولی شې! انس ورو ځواب ورکړ: – که موږ خندل بند کړو، دروغ به د رښتیا ځای ونیسي. له همدې سره یې په ژوندۍ خپرونه کې یې ددې ماشوم د ژغورنې هڅه پیل کړه. مخکې ولاړ، په یوې نرۍ کوڅه کې درې...

کرکتنه: هواجس، د طه درویش ادبي خاطرې

لیکنه حنان حبیبزی  ادب هغه هنداره ده چې د انسان د زړه پټې خبرې او د ذهن ناڅاپي اغیز په کې انځورېږي. کله چې لیکوال د خپلې ددننۍ نړۍ خبرې د کلیمو په لالهانده روان کې واچوي، لوستونکی د یوه بل انسان د زړه له کیسو او فکر د سیند د څپو شاهد ګرځي. د طه درویش کتاب  هواجس  همداسې یو اثر دی: ډاکتر درویش د اردون د عمان دې او هلته د ژورنالیزم په پوهنځي کې  د استادۍ ترڅنګ ښه ادیب هم دی. نوموړی  په دې وروستیو کې راغلی وو، د خپل کتاب یوه کاپي يې هم راکړه چې کله مې ولوسته نو ډيره مې په زړه پورې ومونده. نوموړی پخپل کتاب کې د ژوند هسکو او ټیټو، د فکر د غلي فریاد او د ناڅاپي علمي سفرونو یو ادبي انځور رادمخه کوي چې په هغې کې نورو انسانانو ته د زده کړو یوه لار پرانیزي. د کتاب نوم هواجس دی او په عربي ژبه دی، د کتاب نوم د اثر د منځپانګې دروازې پرانیزي. هواجس د زړه هغه ناڅاپي خيالات، وسوسې او اندېښنې دي چې انسان یې کله هم په ښکاره ژبه نه وایي خو د فکر په ژورو کې یې احساسوي. په ادبي بڼه، دا نوم د یو دننني ډیالوګ نښه ده چې لیکوال  پکې له خپل رب، له خپل ضمیر، او له خپل ځان سره خ...

د نښپوهنې د نظريو تاريخي بهير

لیکنه: حنان حبیبزی د نښپوهنې تاريخ ښيي چې د مانا، نښې او تعبیر د پوهېدو مفاهيم د وخت په تېرېدو سره پراخ شوي او ژور شوي دي. فرديناند دي ساسور (1857–1913) د دې علم بنسټ د «نښه» پر جوړښت کېښود. د ده په وینا نښه د «اشاري بڼه» او «اشاره شوي مفهوم» تر تړاو جوړه ده، او "دا تړاو د ژبې د ټولنیزو اصولو له مخې ثابت کېږي. په دې اساس مانا د ژبني نظام د ګډو توافقاتو له لارې رامنځته کېږي او نسبتاً ثابته پاتې کېږي" (Saussure, 1916). چارلس پېرس (1839–1914) بيا د مانا مفهوم نور هم خوځنده او فکري کړ. د هغه د درې‌ګونې نښې ماډل (Object, Sign, Interpretant) له مخې مانا په یوه روان ذهني بهیر کې رامنځته کېږي. دلته نښه یواځې لغوي ارزښت نه لري، بلکې ذهن یې د تفسیر، پرتله، اشارې او استدلال له لارې تل تعبیر ته بیايي. نو "مانا د فکري حرکت او سیاقي بدلون پایله ده، نه د یوه ثابت جوړښت پایله" (Peirce, 1955). رولان بارت (1915–1980) بیا نښپوهنه د ژبې له پولو څخه کلتور ته وغځوله. هغه وښوده چې نښې یوازې لغوي توکي نه دي، بلکې د ټولنیزو ارزښتونو، باورونو، قدرتي ایدیالوژیو او فرهنګي احساساتو د تولید وسیل...