Skip to main content

د بنګله دیش په وړاندې په دومه سیالۍ کې د افغانستان د کرکټ د ماتې څېړنه او راتلونکي لپاره وړاندیزونه

 

افغانستان د بنګله دیش په وړاندې

لیکنه: حنان حبیبزی

کرکټ یوازې یوه لوبه نه ده، بلکې د ملتونو ترمنځ د اړیکو، ناستو ولاړو لکه سوداګري او کولتوري هغو لپاره یوه ښه سرچینه ده چېرې چې ملتونه سره راشه درشه پلوي او په یو بل باور پیدا کوي. دا مهال د افغانستان په کوربه توب د بنګله دیش په وړاندې د درې یو ورځينو لوبو لړۍ روانه ده چې نن يې دومه لوبه وه، لومړۍ هغه يې افغانستان وګټله، دومه يې بنګلدیش، دریمه سیالي يې پاتې ده چې ددوشنبې په ورځ به ترسره شي، او سخته سیالي به وي. 

د افغانستان د کرکټ د ملي لوبډلې په دومه یوه ورځنۍ سیالۍ کې د بنګله ‌دېش په وړاندې د ۶۸ منډو په توپیر ماتې وخوړه. دا سیالي که څه هم په ظاهره یوه ماتې وه، خو په رښتیاني ډول د افغانستان لپاره د زده کړې او پرمختګ لپاره ګڼې لارښوونې لري.

د ماتې لاملونه

۱. د سپین  یا ورو توپ اچونې په وړاندې کمزورتیا

د شارجه په کرکټ لوبغالي کې چې په ځانګړي ډول د ورو یا سپین توپ اچونې لپاره نوم لري د افغانستان توپوهونکي د بنګله‌دېش د سپینرانو په وړاندې بریالي نه ښکاریدل. د توپ د ټاکلو د توپ د نښه کولو پرمهال د لوبغاړو کمزوري د دې لامل شوه چې هغوی ژر ژر وسوځي،  له توپوهونکو سره د مناسبې ستراتېژۍ نشتون وو چې دغه پایله يې ورکړه، چې هغه د زغم نشتوالی او په فزیکي توګه يې خوزښتونه ناوخته وو، شیبې ترې تللې یايې ترې سمه ګټه نشوه اخیستلی. 

۲. د شراکتونو نه جوړېدل

په کرکټ کې د توپوهنې پرمهال شراکتونه د هرې لوبډلې د بریا لپاره بنسټیز ارزښت لري. د افغانستان توپوهونکو په ځانګړي توګه په وروستیو پړاوونو کې د فشار پر مهال د شراکتونو د دوام د ساتلو وړتیا ونه ښووله. دا کمزورتیا وه او د لوبډلې د ټیټو منډو لامل وګرځیده.

۳. د توپ اچونې په اوږدو کې بې پامي

د افغانستان توپ اچونکو، په ځانګړې ډول فضل ‌حق فاروقي په خپلو مټو او په کرښې باندې يې په دقت او تمرکز له لاسه ورکړی وو. دې کمزورتیا د بنګله‌دېش لپاره د اضافي منډو جوړولو فرصت برابر کړ چې په پایله کې یې د افغانستان د بریا چانسونه محدود شول.

۴. په میدان کې د چټکتیا او جدیت کمښت

د افغانستان لوبډله په لوبغالي کې د منظمې او چټکې لوبې په ترسره کولو کې پاتې راغله. د ډګر ساتنې پرمهال،  لوبغاړو په ډېرو برخو کې د پریکنده جدیت او چټکتیا د نشتون احساس وړاندې کړ چې د لوبې په پایله يې منفي اغېزې وکړې.

د راتلونکو سیالیو لپاره وړاندیزونه

۱. د سپین یا ورو توپ اچونې په وړاندې ځانګړې روزنه

د افغانستان لوبډله باید د ورو توپ اچونې په وړاندې ځانګړې روزنیز ساعتونه ترتیب کړي، مخکې له دې چې د دوشنبې په ورځ ددې لړۍ وروستۍ سیالۍ لپاره میدان ته ورشي،  ترڅو توپوهونکي وکولی شي د توپ ټاکلو، شاټ لوبولو او د فشار پر مهال د غوره لوبې کولو وړتیا ترلاسه کړي او خپله وړتیا نندارې ته وړاندې کړي. پرانیستونکي توپ وهونکي باید لږ ترلږه لس یا پنځلس اوره ولوبوي چې د پاتې لوبغاړو لپاره په ځان باور زیات شي، که پرانیستونکي ژر وسوځل شي نو وروستني خپل باور له لاسه ورکوي. 

۲. د شراکتونو جوړونې ټینګار

لوبغاړي باید د لوبې په هر پړاو کې د شراکتونو جوړونې ارزښت درک کړي، او هر وخت لویو شاټونو ته لومړیتوب ورنکړي بلکې په وشتونځي باندې پاتې کیدلو ته لومړیتوب ورکړي،  او په ګډې لوبې سره خپل ځانونه له فشار څخه وژغوري. ددې لپاره د ذهني او فزیکي پیاوړتیا روزنیزې برنامې اړینې دي. دوی باید ښه ارواپوهه یا سایکوتراپست ولري چې لوبغاړو ته يې هغه وړتیاوې او غښتلتیاوې وروښيي چې دوی ورباندې نه پوهیږي یا ورته بې ارزښته دي، لکه حوصله، زغم، ارامي، د فشار پرمهال له ملګري توپ وهونکي سره مشورې او داسې نور. د وشتونځي په اړه پوره مالومات لکه ټولې اندازې چې يې ورته مالومې وي، د مخال توپ اچونکي بالونه به چیرته لګیږي او دی يې کوم ځای ته له خپل بټ سره شړلی شي، یا د کرښې په کومه برخه کې ولګیږي چې دی کولای شي ښه یې ووهي، او په ټولیزه توګه د وشتونځي په اړه ځانګړې روزنه ترلاسه کړي. 

۳. د توپ اچونې په کرښې او وشتونځای باندې دقت زیاتول

توپ اچونکي باید د خپلې وړتیا په کارولو سره وپوهیږي چې کوم توپ وهونکی څه ډول توپ نشي لیدلی یا پکې ګنګسیږي، لکه راشد خان پوهیږي چې کوم توپ وهونکي ته څه ډول بال وکړي. دغسې هر توپ اچونکی باید د خپل هدف ځای وپیژني، او داد هدف ځای د هر توپ وهونکي لپاره توپير لري، د توپ وهونکو په څير توپ اچونکي هم باید ټولیزه توګه د وشتونځي په اړه ځانګړې روزنه ترلاسه کړي ترڅو مخالفې لوبډلې ته د اسانه منډو کولو چانس ورنکړي. د روزنې په پروګرامونو کې باید ددې برخې لپاره ځانګړې پاملرنه وشي او خپلې پخوانۍ غلطۍ ومني، داسې نه چې سم لوبه ونکړي او بیا پلمه دا وکړي چې ټپي وو یايې ملا درد درلود، نه هرو مرو دې یوه غلطي کړې ده چې شپږیزه يې درباندې ووهله، یايې په صفر کې وسوځولې. 

۴. په میدان کې د چټکتیا زیاتول

د ډګر ساتنې روزنه باید په داسې ډول وشي چې لوبغاړي په هره شېبه کې د چټک غبرګون او د میدان هر اړخ ته او په هره برخه کې د سمې لوبې وړتیا ولري. د فزیکي وړتیاوو لوړولو لپاره دې ځانګړې برنامې جوړې شي. بې خوبي دې پریږدي، په وخت دې پورته شي، د خپل کار د جدول سره سم باید فعالیت وکړي، نه داچې ترسبا پورې کیسې او مجلسونه کوی یا میلمستیاوې ووهی او بیا میدان ته په داسې حالت کې راځي چې ستري یاست او تمرکز نلری. 

د بنګله‌دېش له کمزورتیاوو څخه ګټه اخیستل

د بنګله‌ دېش د لومړۍ توپوهونې برخه یو څه کمزورې ښکاري، او افغانستان کولای شي د هغوی د سوځولو لپاره د لومړیو اورونو پرمهال فشار زیات کړي. سربېره پر دې، د بنګله ‌دېش د لوبغاړو د فټنس ستونزې څرګندې وې په دې تیرو دوه سیالیو کې چې د افغانستان لپاره یو فرصت دی ترڅو د دوی په وړاندې چټکه او ځواکمنه لوبه ترسره کړي.

د افغانستان کرکټ ملي لوبډله د خپلې وړتیا په ښه کولو سره کولای شي د راتلونکو سیالیو لپاره ښه چمتووالی ونیسي. د سپین په وړاندې د توپوهونکو روزنه، د شراکتونو جوړونې هڅه، په میدان کې د چټکتیا زیاتول، او د توپ اچونې کره والي ته ځانګړې پاملرنه د راتلونکو بریاوو لپاره بنسټیز ګامونه دي. د دې بدلونونو په پلي کولو سره به افغانستان یوه پیاوړې لوبډله ولري چې د خپلو سیالانو په وړاندې به د بریا ترلاسه کول ورته اسانه کار وي..

Comments

Popular posts from this blog

انس شریف: د غزې وروستی خبر

  لیکنه: حنان حبیبزی  ۱۱ اګست ۲۰۲۵  د ماښام وروستۍ رڼا ورو ورو د غزې له کوڅو ووتله، لکه ښار چې د یوې ستړې او ژړا ډکې مور په ټکري کې پټېږي. د باروتو بوی د سوځېدلو ودانیو له لوګي سره ګډ ده، او هره ساه د ژوند او مرګ تر منځ د نرۍ کرښې په اوږدو کې اخیستل کېږي. انس شریف د یوې نیمه ورانې ودانۍ مخې ته ودرېد. د خاورو له منځه یو سپین، نازک کوچنی لاس ورو ورو راښکاره شو، له خاورو او وینو ډک دی، د ژوند وروستۍ هڅې په کې ښکاري. د مایک له لارې یې غږ خپور شو: "دلته، د ودانۍ لاندې، یوه کورنۍ له منځه تللې ده… خو ددې تنکي ماشوم لاسونه ښورېږي، زه یې وینم، لا ژوندی دی." د کمرې له شا یې په شونډو کې هغه نرمه خو زړوره مسکا وځلېده – ددې لپاره نه چې زړه یې خوشاله دی، بلکې  ددې لپاره چې پوهېده، هره زړورتیا او هره مهرباني باید ددې جګړې د تیارو په وړاندې ودرېږي. د هغه ملګرو ورته ویل: – انسه، ته خو په دې لمبو کې هم خندا کولی شې! انس ورو ځواب ورکړ: – که موږ خندل بند کړو، دروغ به د رښتیا ځای ونیسي. له همدې سره یې په ژوندۍ خپرونه کې یې ددې ماشوم د ژغورنې هڅه پیل کړه. مخکې ولاړ، په یوې نرۍ کوڅه کې درې...

کرکتنه: هواجس، د طه درویش ادبي خاطرې

لیکنه حنان حبیبزی  ادب هغه هنداره ده چې د انسان د زړه پټې خبرې او د ذهن ناڅاپي اغیز په کې انځورېږي. کله چې لیکوال د خپلې ددننۍ نړۍ خبرې د کلیمو په لالهانده روان کې واچوي، لوستونکی د یوه بل انسان د زړه له کیسو او فکر د سیند د څپو شاهد ګرځي. د طه درویش کتاب  هواجس  همداسې یو اثر دی: ډاکتر درویش د اردون د عمان دې او هلته د ژورنالیزم په پوهنځي کې  د استادۍ ترڅنګ ښه ادیب هم دی. نوموړی  په دې وروستیو کې راغلی وو، د خپل کتاب یوه کاپي يې هم راکړه چې کله مې ولوسته نو ډيره مې په زړه پورې ومونده. نوموړی پخپل کتاب کې د ژوند هسکو او ټیټو، د فکر د غلي فریاد او د ناڅاپي علمي سفرونو یو ادبي انځور رادمخه کوي چې په هغې کې نورو انسانانو ته د زده کړو یوه لار پرانیزي. د کتاب نوم هواجس دی او په عربي ژبه دی، د کتاب نوم د اثر د منځپانګې دروازې پرانیزي. هواجس د زړه هغه ناڅاپي خيالات، وسوسې او اندېښنې دي چې انسان یې کله هم په ښکاره ژبه نه وایي خو د فکر په ژورو کې یې احساسوي. په ادبي بڼه، دا نوم د یو دننني ډیالوګ نښه ده چې لیکوال  پکې له خپل رب، له خپل ضمیر، او له خپل ځان سره خ...

د نښپوهنې د نظريو تاريخي بهير

لیکنه: حنان حبیبزی د نښپوهنې تاريخ ښيي چې د مانا، نښې او تعبیر د پوهېدو مفاهيم د وخت په تېرېدو سره پراخ شوي او ژور شوي دي. فرديناند دي ساسور (1857–1913) د دې علم بنسټ د «نښه» پر جوړښت کېښود. د ده په وینا نښه د «اشاري بڼه» او «اشاره شوي مفهوم» تر تړاو جوړه ده، او "دا تړاو د ژبې د ټولنیزو اصولو له مخې ثابت کېږي. په دې اساس مانا د ژبني نظام د ګډو توافقاتو له لارې رامنځته کېږي او نسبتاً ثابته پاتې کېږي" (Saussure, 1916). چارلس پېرس (1839–1914) بيا د مانا مفهوم نور هم خوځنده او فکري کړ. د هغه د درې‌ګونې نښې ماډل (Object, Sign, Interpretant) له مخې مانا په یوه روان ذهني بهیر کې رامنځته کېږي. دلته نښه یواځې لغوي ارزښت نه لري، بلکې ذهن یې د تفسیر، پرتله، اشارې او استدلال له لارې تل تعبیر ته بیايي. نو "مانا د فکري حرکت او سیاقي بدلون پایله ده، نه د یوه ثابت جوړښت پایله" (Peirce, 1955). رولان بارت (1915–1980) بیا نښپوهنه د ژبې له پولو څخه کلتور ته وغځوله. هغه وښوده چې نښې یوازې لغوي توکي نه دي، بلکې د ټولنیزو ارزښتونو، باورونو، قدرتي ایدیالوژیو او فرهنګي احساساتو د تولید وسیل...